Në këtë Tribunë, me ftesë të kryesisë së xhamisë, mori pjesë edhe kryetari i Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare (UBISHZ), hfz. Mehas Alija, i cili ishte i ftuar edhe në cilësinë e ligjëruesit të Tribunës. Ai ligjëroi rreth temës „Muhammedi a.s., jeta që vazhdon“, ku, ndër të tjerash, u fokusua në dy pika kryesore: si të bëhet integrimi i Muhammedit a.s. në bashkësinë muslimane dhe integrimi i muslimanëve në bashkësitë e tjera, duke e pasur si model edhe Muhammedin a.s.

Në këtë Tribunë, i ftuar ishte edhe imami tjetër nga radhët e kryesisë së UBISHZ-së, imami i xhamisë së Schëamendigenit, Fahredin ef. Bunjaku. Ligjërata e tij u fokusua në personalitetin e Muhammedit a.s., dhe në raportet e tij të mrekullueshme me muslimanët dhe jomuslimanët.

Mysafiri tjetër, i ftuar gjithashtu për në Tribunë, ishte edhe Fadil Hasani, i cili u paraqit përpara xhematit me disa ilahi të bukura.

Kryetari i UBISHZ-së, Mehas ef. Alija, në shenjë falënderimi dhe mirënjohjeje, kryetarit dhe imamit të xhamisë, u dhuroi edhe nga një libër të autorit, Jusuf Zimeri, me tituj “Pyetje dhe përgjigje islame”.

Në fund, imami i xhamisë, Halil ef. Ademi, falënderoi mysafirët dhe të pranishmit për përkrahje të aktivitetit, duke ftuar xhematin më pas që të kalojnë edhe disa çaste në kafiterinë e xhamisë, ku patën mundësi të shijojnë ëmbëlsirat tradicionale shqiptare.

Le të rrojnë me vlera të pafunda mësuesit tanë, ashtu siç nuk sosen kurrë vlerat e dijes dhe arsimimit.

Zoti i Madh e ka lartësuar dijen duke e urdhëruar njeriun që të mësojë dhe të lexojë. Kurse atë që mëson vetë dhe i mëson të tjerët, e ka nderuar edhe më shumë, e ka ngritur në shkallë të larta të respektit.

Nga zemra, urime dhe kurrë mos u harroftë vepra juaj, mësues të shtrenjtë!

GËZUAR 7 MARSIN – DITËN KOMBËTARE TË MËSUESIT!

Mehas Alija
Kryetar i UBISHZ

50 nxënës të Gjimnazit, së bashku me mësuesit e tyre të lëndës së fesë, z. Ulrich Scherrmann dhe z. Harald Greve, përreth një orë e gjysmë patën mundësinë që të dëgjojnë historikun e xhamisë dhe të xhematit të El-Hidajes, si dhe u njoftuan më detajisht edhe me hapësirat dhe shërbimet që ofron xhamia.

Po ashtu, imami i xhamisë, Hfz. Mehas Alija, bëri prezantimin e domethënieve të pjesëve kryesore të xhamisë, shpjegoi për rolin e saj në jetën e besimtarëve dhe të shoqërisë, si dhe foli rreth veçorive kryesore të Islamit, të namazit, për kuptimin dhe vlerën e pastërtisë, gjegjësisht të abdesit, etj.

Thirrja e ezanit nga vetë nxënësi i Gjimnazit Omer Morina, njëkohësisht edhe nxënësi i xhamisë El-Hidaje, si dhe falja e dy reqateve të namazit nga imami i xhamisë, krijuan një përshtypje dhe kënaqësi tek mysafirët.

Në pjesën e fundit, nxënësit kishin edhe pyetjet e tyre, të cilat kryesisht kishin të bënin me çështjet e relacioneve midis burrit dhe gruas, rreth besimit në Zot, bashkëjetesa, bazat e fesë, Kur’ani, Agjërimi, Zeqati, terrorizmi, domethënia e Minares, çështja e mëkatit, mosveprimi i dispozitave të fesë dhe largimi prej saj, etj.

Në fund, nxënësve iu shtrua edhe një koktej modest nga ana e xhamisë, ku kësaj radhe, por pijeve, mysafirët patën rastin të shijojnë edhe kifle shtëpiake të përgatitura në mënyrë të veçantë për këtë rast nga familja Morina.

Në shenjë të falënderimit, mësuesi Ulrich Scherrmann i dhuroi imamit të xhamisë, Mehas Alija, edhe një dhuratë, gjegjësisht një ëmbëlsirë tradicionale “St.Galler Biberli”, që është e dalluar dhe simbol i qytetit të St.Gallenit.

Shkruan Doc. Dr. Selver Xhemaili*

Allahu Madhëriplotë e ka krijuar njeriun në formën më të bukur, gjithçka në gjithësi e ka ofruar në shërbim të tij. Njeriun të cilin e ka caktuar si udhëheqës në tokë e ka pajisur me aftësi të larta të cilat nuk i janë dhënë asnjë krijese tjetër siç është përdorimi i mendjes, logjika, meditimi dhe vullneti i lirë. Nga njeriu të cilit i janë dhënë këto veçori vetëm ka kërkuar t’i bëjë robëri Atij. Nënshtrimi ndaj Allahut do të thotë, duke shfrytëzuar lirinë e zgjedhjes, pra në bazë të dëshirës së lirë, të respektosh vullnetin/urdhrat e Allahut. Ky fakt kërkon që njeriu të jetojë gjithnjë me vetëdijen e përgjegjësisë dhe falënderimit ndaj Allahut I Cili ia fali njeriut gjithçka që posedon. Në këtë kontekst, ndjenja e përgjegjësisë është stabilizator i moralit të adhuruesit. Studimet psikologjike vërtetojnë se ndjenja fetare dhe ndjenjat e përkushtimit, respektit dhe dashurisë ndaj Absolutit janë të lindura (fitrah). Si rrjedhojë, ortopraktika fetare nuk është vetëm kërkesë hyjnore, por edhe element struktural i qenies njerëzore.

Nga ana tjetër “Humbja e ndjenjave të përgjegjësisë ka ndikuar që dekadenca të dominojë mbi intelektin islam, dhe për këtë shkak periudhat e fundit historike të ummetit islam janë përplot destabilizime e trazira. Vetëm ndjenjat e përgjegjësisë mund ta nxjerrin muslimanin nga gjendja e mjerueshme momentale dhe ta udhëzojnë në rrugë të drejtë, që ta mbroj pozicionin e vet si mëkëmbës në tokë, të kontribuojë në qytetërimin njerëzorë dhe ta shfrytëzojë gjithësinë. Parimi i përgjegjësisë siguron korrektësinë e mendimit islam dhe të metodologjisë së intelektit islam. Muslimani do të përgjigjet drejtpërdrejt para Krijuesit për rolin e tij si mëkëmbës në tokë dhe si i autorizuar për t’i shfrytëzuar të mirat e saj me qëllim të mirë e përparim në shkencë, punë, e aplikim.[1]

Sipas Ibn Abbasit struktura e fesë përbëhet prej këtyre katër elementeve: 1. Ahlakut-Moralit, 2. Akaidit-Besimit, 3. İbadeteve-Adhurimeve, 4. Muamelateve-Veprimeve. Kjo renditje e Ibn Abbasit është diskutuar në mesin e dijetarëve, diskutimet kanë rrjedhë në atë drejtim saqë janë përqendruar rreth asaj, kush është në themel të fesë besimi apo morali?Në qoftë se kësaj pyetje do t’i përgjigjemi “besimi” atëherë kjo çështje do të na lind pyetje të reja. A është besimi garantues i sjelljeve morale të pronarit të vet.[2]

Në qoftë se kësaj pyetje i themi “po” atëherë na duhet të konkludojmë që të gjithë besimtarët janë të moralshëm ndërsa jobesimtarët janë të pamoralshëm. Mirëpo, çka do të bëjmë me ata që besojnë por që në fushën e moralit kanë ngelur në klasë? Ose, çfarë do të themi për ata që nuk posedojnë ndonjë besim të vërtetë por që kanë sjellje morale të mirëfilltë. Pyetjen mundë ta parashtrojmë edhe në këtë mënyrë? A është e pranueshme të jesh mysliman pa qenë njeri, pa pasur njerëzillëk? Nëse mundet një gjë e tillë atëherë çfarë muslimanllëku është ky? Pronari i Islamit-Allahu Madhëriplotë, a është i kënaqur me një muslimanllëk pa moral? Ideali i fesë a është ky? A e vërteton kurani një islam të këtillë?

Pra, nëse këto elemente që përbëjnë fenë do të duhej që patjetër t’i radhisim njëra pas tjetrës do të duhej që në katin themeltarë të vendojmë, jo besimin, por moralin. Këtë fakt kemi mundësi ta kuptojmë nga ajeti i dytë i sures Bekare. Dhalike’l-kitâbulârajbe fîhihudenli’l-muttakîn:“Ky është Libri në të cilin nuk ka dyshim. Ai është udhërrëfyes për të devotshmit”, Nga ky ajet pastër kuptohet që takvallëku (takva) që është një koncept moral është baza e udhëzimit (hidaje). Ndërsa, nga cili do këndvështrim ta shikojmë hidajeti është një koncept besimor. Të udhëzohesh do të thotë të pranosh besimin e caktuar në këtë rast, islamin. Ndërsa koncepti takva është një koncept i moralit. Cilin do kuptim që ta preferojmë në fund të fundit këto terme tregojnë se kemi të bëjmë me një termë etik. Disa studiues të thellë të këtyre çështjeve siç është Fazlurahman, Tashihiko Izutcu, Muhammed Esed etj. duke u zhytur në thellësi të analizave semantike të këtyre termeve e kanë përkapur kuptimin më të qëlluar të këtij koncepti dhe konkludojnë se kuptimi esencial i këtij termi është sjellje me vetëdije të përgjegjësisë. Pra sjellje morale. Në fakt parimet morale

Ndaj kujt vetëdije të përgjegjësisë? Ndaj të gjitha qenieve, ndaj gjithë botës ekzistuese. Përgjegjësia më e madhe është vetëdija e përgjegjësisë që ndjehet ndaj Allahut madhëriplotë. Më së pari vetëdija e përgjegjësisë ndaj vetë ekzistencës së vet. Me që njeriu është kryevepra e Zotit, që është krijuar për një qëllim të caktuar, ai është detyruar të pyes, të hulumtoj dhe ta gjejë qëllimin e ekzistencës së vet. E kjo është përgjegjësia e njeriut ndaj vetes.Njeriu nëse arrinë të zhvillojë vetëdijen e përgjegjësisë ndaj vetes do të arrijë në vetëdijen e përgjegjësisë ndaj Allahut xh.sh. pikërishtë kjo është takvaja. Njeriu pasi të vendos këtë vetëdije, do të perceptojë përgjegjësinë edhe ndaj njerëzve tjerë, mjedisit dhe gjërave tjera. Në këtë kuptim adhurim/ibadet, do të thotë, që njeriu ta çojë në vendë përgjegjësinë që ka ndaj botës sëbrendshme të tij. Rumiu këtë e shpreh në këtë mënyrë, “Nëse ti e do veten, duhet ta dashurosh edhe Krijuesin tënd; ndërkaq, kur të dashurohesh te Krijuesi, ti do duash edhe krijesat e Tij”. Kurani Fisnik këtë termë e ka përdorur pikërisht në këtë kuptim. Meqë, nëse njeriu do të veproj/lëviz me një moral të përgjegjësisë, ky moral duhet të ketë një mbështetje, një referencë. Dhe ky është Allahu Madhëriplotë. Përgjegjësia që ndjehet ndaj qenieve tjera, në esencë është një vazhdimësi e përgjegjësisë që është ndaj Allahu xh.sh. [3]

Njeriu, për gjithçka që posedon përfshirë edhe ekzistencën e tij, lind si borxhli ndaj Krijuesit të Lartëmadhërishëm. Në fakt, edhe termi din/fe dhe fetari që rrjedh nga termi dejn/borxh nuk është asgjë tjetër përveç se vetëdije e borxhllëkut. Rezultati i vetëdijesimit se je borxhli ndaj Zotit nuk do të thotë ta paguash këtë borxh. Meqë kjo nuk është e mundur. Në fakt edhe Ai nuk e pret këtë nga robërit/adhuruesit e Tij. Ajo që pret prej tyre është, “qëndrimi i sinqertë ndaj amanetit”. Ndërsa qëndrimi i sinqertë ndaj amanetit të imponon të veprosh/lëvizësh me vetëdije të përgjegjësisë.

Nëse do t’i qasemi pak më thellë kuptimit të ajetit të lartëpërmendur do të thotë, një njeri të pa udhëzuar, forca që e sjell në pragun e udhëzimit (hidajetit) është takvallëku i tij para kohës së udhëzimit dmth sjellja e tij me vetëdije të përgjegjësisë. Shikuar nga ky kontekst në themelin e strukturës së fesë qëndron morali. Meqë përgjegjësia morale është bazamenti i besimit. Njeriu në saje të kësaj përgjegjësie e kërkon dhe hulumton të vërtetën. Në fundë të këtij kërkimi vjen imani. Të udhëzohesh do të thotë të besosh. Mirëpo këtu takvallëku nuk mbaron. Ngase takvaja është vetëdije e përgjegjësisë dhe ajo vazhdon edhe pasi të udhëzohet njeriu.

Sjellja morale nuk guxon të jetë e endeksuar në fuqi të ulëta-në interese banale. Njësjellje morale e endeksuar në gjëra të tilla e zbeh vetë moralitetin e një veprimi. Një sjellje në qoftë se është vetëm sa për sy e faqe, moraliteti i saj është I diskutueshëm. Një person sjelljen që tregon ndaj atij që konsideron se është “I JONI” nëse nuk e tregon edhe ndaj tjetrit “QË S’ËSHTË I JONI’ edhe sjelljen ndaj atij të parit e ulë nga të qenët një veprim moral. Bie fjala, veprimi I nënës, e cila shpëton fëmijën e vet, që është duke u mbytur në një lumë, padyshim është veprimi mirë por nuk arrinë veprimin e mirëfilltë etik, ngase ajo vepron nën shtytjen e instiktit, ndërkaq sikur ajo ta shpëtonte fëmijën e dikujt që e urren, ajo do të ngrihej përmbi sferën natyrore, ngase do vepronte në saje të një veprimi krejtësisht etik. Kësaj I thonë: e bëj veprimin etik, sepse në këtë mënyrë e realzojë njerëzinë time. Prandaj, njeriu mund të krenohet me atë që ka zgjedhur të bëjë e jo me atë që është, si tërësi e rrethanave që e përcaktojnë.[4]

Nisur nga ky fakt përfundimisht një sjellje a është e moralshme apo jo, e di vetëm Ai i cili mundë t’I lexojë qëllimet që janë edhe burimi i një sjellje të caktuar. Një sjellje/veprim për ta mbrojtur nga të qenët sa për sy e faqe ka vetëm një alternativë. Edhe ajo është ta lidhësh për një referencë transedentale/tejfizike. Edhe Ai është Allahu xh.sh. Meqë i vetmi është Allahu Madhëriplotë i cili pandërprerë mundë ta ndjek procesin e një veprimi nga të qenët ide e deri në realizimin e saj apo shndërrimin në vepër. “Ne e kemi krijuar njeriun dhe, Ne e dimë ç’i pëshpërit atij shpirti i vet. Ne jemi më pranë tij se damari i qafës së vet.”(Kâf 50:16) Parimi që do ta nxjerrë njeriun prej përmasës së “njeriut biologjik” (besher) dhe do ta bartë në gradën e “Ademit” është normale që të jetë me burim transcendental. Parimet etike paraqesin “litarin e fortë” të lëshuar nga qielli në tokë me qëllim të lartësimit të njeriut.[5]

Kurani famëlartë çdo sjellje morale/koncept për të cilin intelekti i përbashkët i njerëzimit e ka pranuar si të mirë, e lavdëron dhe çdo veprim moral, çdo koncept për të cilin intelekti i përbashkët i njerëzimit e ka pranuar si të keq, e qorton. Pra sjellja e moralshme pothuajse në çdo aspekt zë vendin qendror në Kuranin famëlartë. Qëllimi i Kuranit është ta moralizojë sjelljen e njeriut. Për çkado që të flasë Kurani në fund të fundit lidhet me çështjet morale. Për shembull Sureja Alek, pesë ajetet e para të kësaj sure bëjnë fjalë për moralin e dijes. Urdhëresa që të lexohet në emër të Zotit është garancion për moralitetin e dijes. Dija pa moral, pa rregulla etike, pa referencë te Zoti Madhëriplotë ka mundësi të shndërrohet në dëm për krijesat. Njerëzimi është duke përjetuar më shumë fatkeqësi nga veprimet e njeriut, se sa nga mosveprimi. Lotët e njerëzimit më tepër janë derdhur nga pasojat e përdorimit të keq të diturisë së njeriut, se sa nga pasiviteti i injorancës.[6] Luftërat shkatrrimtare, gjonocidet, armët bërthamore, bilogjike, kimike etj. Nuk i kanë projektuar barinjët e pa shkollë, por njerëz të dijshëm por pa ndjenjën e përgjegjësisë.

Prandaj të nderuar vllezër, duke përfunduar këtë kumtesë, le të jetë sjellja morale ajo që do të na prezantoj neve karshi Zotit dhe njerëzive tjerë. Le të jetë morali ynë karta identifikuese për ne. Le të jenë zemrat tona pasqyrë që do të reflektojnë realitetin-hakikatin hynorë po edhe atë njerëzorë.

Ju falemnderit!

Ligjëratë e mbajtur në Krauzlingen-Zvicër 18.02.2018

*Autori është përfaqësues për diasporën pranë Bashkësisë Fetare Islame të Republikës së Maqedonisë.

________________________

[1] Abdulhamid Ahmed Ebu Sulejman, Kriza e të menduarit mysliman, Logos-A, Shkup, 2009, f. 46.

[2] www. Kuranihayat.com, Mustafa Islamoglu, “Ahlak dinin temelidir”

[3] www. Kuranihayat.com, Mustafa Islamoglu, “Ahlak dinin temelidir”

[4] Muhamedin Kullashi, Gjurmë dhe Pyetje, Asdreni, Shkup, 2007, f. 81-82.

[5] Ibrahim Kalin, Arsyeja dhe Virtyti, Logos-A, Shkup, 2015, f.131.

[6] Enes Kariç, Kloniranje-filozofska, etika i religiska razmatranja, hrestomatija, FIN, Sarajevo, 2005

Në këtë vit ishin paraparë disa aktivitete, duke përfshirë dy ditë me radhë, të xhumanë në drekë dhe në mbrëmje, si dhe në ditën e diel, me takimin rinor në mbrëmje.

Me datë 23 shkurt, 2018, pas namazi të xhumasë, kryesia e xhamisë bëri një aksion me zbritje të çmimit të librave që gjenden në Librarinë e xhamisë.
“Ideja e kësaj është që xhemati të nxitet për t’u furnizuar me libra, por njëkohësisht të promovohet edhe rëndësia e dijes dhe shprehisë se leximit”, u shpreh imami i xhamisë, hfz. Mehas Alija, gjatë fjalimit të tij në hutbenë e xhumasë.

Një aktivitet të tillë xhemati e mirëpriti shumë mirë dhe në mënyrë masovike iu përgjigjën thirrjes që të blejnë libra.

Në mbrëmjen e ditës së xhuma u mbajt Tribuna fetare kushtuar “Ditës së xhamisë”, ditë kjo, të cilën imami i xhamisë, e quajti edhe si “dita e falënderimit”. Në këtë mbrëmje, fillimisht, u këndua sureja e Jasinit, që iu kushtua merhumëve të xhamisë, ndërkohë që pati edhe ilahi, ligjërata dhe prezantime të tjera.

Mbrëmjen e begatuan hoxhallarë dhe kryesi të xhamive përreth, më ç’rast prezent ishte sekretari i Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare në Zvicër, Enes ef. Koshi, i cili, pos urimit të tij në emër të Unionit, foli edhe rreth vlerës së xhamisë. Po ashtu, fjalë rasti pati edhe Fatmir Azemi, imam në xhaminë e Degersheimit, ndërsa imami i xhamisë së Rorschahut, Burim ef. Sherifi interpretoi dy ilahi të bukura, me të cilat dha një ndjesi të këndshme dhe gëzimi te pjesëmarrësit. Me një tjetër ilahi të bukur, u paraqit edhe kryetari i xhamisë së Rebsteinit, Fatmir Iljazi.

Në këtë mbrëmje, pos ilahive, pati edhe interpretime nga eposi ynë kulturor i këngëve patriotike, të kënduar nga mjeshtri i Brezës së Shkupit, Zylfi Kurtishi.
Në fund, pjesëmarrësit patën mundësi që të shijojnë edhe disa gjëra ushqimore dhe ëmbëlsira tradicionale të përgatitur nga vetë xhemati i xhamisë El-Hidaje.

Aktiviteti për të shënuar përvjetorin e xhamisë vazhdoi edhe ditën e diel, me 25 shkurt 2018, ku u mbajt një takim me të rinjtë e xhamisë, me ç’rast mbas faljes së namazit të akshamit, u paraqit ligjërata e veçantë “Xhenneti nga pikëpamja e mësimit islam”, të cilën me shumë qartësi dhe kompetencë e mbajti hoxha i nderuar nga Kreuzlingeni, imami i xhamisë “Hëna e re”, Mr. Rejhan ef. Neziri. Vlen të përmendet që ligjërata u zhvillua në gjuhën gjermane, pasi në mesin e pjesëmarrësve pati edhe zviceran.

Në fund, kryetari i xhamisë, Ejup Emini, falënderoi pjesëmarrësit, xhematin, aktivistët, si dhe mysafirët për ndihmën dhe prezencën e tyre në shënimin e përvjetorit të xhamisë, gjegjësisht 26 vjetorit të saj.

Seminari u organizua nga Federata e Organizatave Islame në Zvicër (FIDS), dhe në ketë seminar ligjëruan dy ekspertë të fushës perkatëse: dr.Halid Hanefij, kryetar i komisionit për fetva ne Gjermani, dhe Dr.Mustafa Dadash, studiues në Dijanetin e Turqisë.

Seminari u organizua me qëllim që të arrihet pëlqim mes organizatave islame ne Zvicër për unifikimin e kalendarit te festave islame dhe fillimin e mbarimin e muajit te Ramazanit.

Në këtë seminar morën pjesë imamë shqiptarë, boshnjak, imamët turq dhe arabë.

Ajo që meriton të theksohet është prezenca e dalluar e Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare në Zvicër me imamët shqiptarë. Kjo e tregon përkushtimin e imamëve shqiptarë që veprojnë në Zvicër që të jenë pjesë e të gjitha zhvillimeve fetare, kombëtare dhe shkencore e kulturore në Zvicër.

Pas faljes së namazit të drekës, Mehas ef. Alija, iu drejtua xhematit edhe me një ligjëratë, ku foli rreth nevojës së madhe për të kuptuar më mirë personalitetin dhe përmasën tejhistorike të Muhammedit a.s.

„Muhammedi a.s. si person fizik ka ndërruar jetë që moti, por si personalitet metafizik, ai vazhdon të jetë aktual për ne si muslimanë, por edhe për tërë botën“, ishte porosia qendrore e kreut të UBISHZ-së.

Pas përfundimi të ligjëratës, në kafiterinë e xhamisë, të pranishmit patën rast të dëgjojnë, gjithashtu, dy-tre fjalë rreth formimit të Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare në Zvicër, për strukturën, si dhe për projektet e tij.

Në fund, në emër të kryesisë dhe të xhematit, kryetari i xhamisë, Fisnik Dauti, falënderoi kreun e UBISHZ-së për vizitën e bërë, duke ngel me shpresë për një bashkëpunim sa më të mirë të ndërsjellë.

Në këtë eveniment mori pjesë edhe kryesia e Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare në Zvicër, me në krye kryetarin, hfz. Mehas Alija.

Kreu i UBISHZ-së më këtë rast pati edhe fjalën e tij përshëndetëse.

Për më tepër, ju sjellim edhe tekstin e plotë të fjalimit të kryetarit të UBISHZ-së:

“Në emrin e Allahut, mëshiruesit, Mëshirëbërësit

Paqja dhe bekimet e All-llahut qofshin mbi të gjithë ju!”

Në këtë koncert, pos publikut të mrekullueshëm, manifestimin e begatuan paraqitjet e shkëlqyera të nxënësve të xhamisë, këndimit të ilahive, si dhe fjalimëve që mbajtën mysafirë të tjerë të ftuar enkas për këtë evenimet, siç ishin Dr. Selver Xhemaili, drejtor për diasporën pranë BFI-së, Dr. Abas Jahja, Mr. Eljesa Asani, Mr. Bekim Alimi, kryetar i DIGO-s, si dhe Enis Alili, i riu nga Zvicra.

Në këtë koncert nuk munguan as edhe skenat humoristike, të prezantuara nga grupi tetovar “Hallkit”.

Kryetari i UBISHZ-së, hfz. Mehas Alija, ishte i shoqëruar edhe nga dy anëtarët e tjerë të kryesisë, H. Ismail Ademi dhe H. Abdullah Mustafa.

Të pranishmit patën rastin të dëgjojnë pjesë nga Kur’ani, nga zëri i bukur i hafizëve të cilët morën pjesë ne këtë mbrëmje si interpretues.

Po ashtu, patën rastin të dëgjojnë edhe fjalë përshëndetëse dhe fjalime për rëndësinë e ngjarjeve të këtilla për popullin tonë, si dhe për rolin e hoxhallarëve për çlirimin e Kosovës dhe mbarë trojeve etnike shqiptare.

Fjalimin kryesor e mbajti hoxha i nderuar nga Shkodra, Bashkim Bajraktari, ndërkaq fjalë përshëndetëse pati edhe Samet ef. Bajrami.

Në këtë mbrëmje të pranishmit patën rastin të dëgjojnë pjesë nga Kur’ani dhe vargje nga mevludi nga Shaban ef. Azizi, hafiz Gazmend Ceka dhe Lulzim Lecaj.

Imami i xhamisë se Wetzikonit, Bashkim ef. Aliu, i falenderoi te pranishmit për pjesëmarrje dhe hoxhallarët për interpretimin e tyre të shkëlqyer në këtë mbrëmje, si dhe ua përcjelli edhe urimin e Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare në Zvicër – UBISHZ.

P.sh., unë nëse dua te specializoj për gjinekologji, e dimë se nëse do të punoj në spital, duhet ti bëj edhe abortet, në disa raste, ato janë me vullnetin dhe dëshirën e nënës thjesht për faktin se s’don ta mbaje embrionin, gjë që në Islam është gjynah. Por, ndonjëherë, aborti duhet te kryhet domosdo, në rastet kur i rrezikohet jeta nënës. Sipas Islamit, a ka raste kur mua si mjeke me lejohet t’ia bëj nënës abortin, apo është e ndaluar rreptësisht ?

Përgjigjja:

Falënderimi i takon Allahut, përveç të Cilit nuk ka tjetër, bekimi dhe paqja qofshin mbi atë pas të cilit nuk ka pejgamber tjetër, zotërinë dhe të dërguarin tonë, Muhamedin s.a.v.s.

Departamenti për Fetva pranë UBISHZ e shqyrtoi çështjen e parashtruar ne pyetjen në fjalë dhe doli me shpjegimin vijues:

Së pari: Departamenti për Fetva pranë UBISHZ i kurajon muslimanët për shkollim, në veçanti femrat muslimane, ngase kërkimi i dijes është obligim fetar. Me këtë rast, kur janë në pyetje femrat muslimane, Departamenti për Fetva pranë UBISHZ e nënvizon nevojën e kuadrove femra në mjekësi, me theks të veçantë në gjinekologji, dhe i thërret femrat muslimane që ta marrin këtë çështje me seriozitetin më të madh.

Së dyti: Departamenti për Fetva pranë UBISHZ i thërret të gjitha institucionet relevante në shoqëri, përfshi këtu edhe mjekët dhe teologët, që të punojnë në senzibilizimin e popullatës për rreziqet e abortit, si në aspektin shëndetësor, ashtu edhe në atë shoqëror dhe fetar.

Së treti: Departamenti për Fetva pranë UBISHZ u bashkëngjitet atyre dijetarëve të cilët abortin e konsiderojnë të ndaluar nëse bëhet pas 120 ditë të shtatzënisë, ndërkaq të urrejtur-mekruh, nëse bëhet para kësaj periudhe, edhe pse edhe njëherë i thërret femrat që të mos abortojnë, pa shkak, në cilëndo fazë të shtatzënisë.

Konform këtij qëndrimi, edhe mjekja muslimane e ka të ndaluar që ta realizojë abortin për një femër nëse është në fazën e shtatzënisë që ka kaluar 120 ditë. Përjashtim nga kjo bën aborti i cili konstatohet nga mjekësia si i domosdoshëm për tu ruajtur shëndeti i nënës. Me fjalë tjera, nëse lindja e foshnjës e rrezikon seriozisht shëndetin dhe jetën e nënës, atëherë tolerohet të bëhet aborti, dhe me këtë rast, lejohet edhe mjekja muslimane ta kryej këtë veprim te pacientja, nisur nga rregulla juridike në të drejtën islame “ad-Daruratu tubihu-l-mahdhurat- Gjërat e domosdoshme i lejojnë gjërat e ndaluara”, ndërkaq nëna ka përparësi ndaj embrionit, dhe nëse rrezikohet jeta e nënës, lejohet aborti si domosdoshmëri për mbrojtjen e nënës.

Kjo vlen edhe për abortin para 120 ditë, nëse kjo kërkohet nga mjekët për evitimin e rrezikut serioz për shëndetin dhe jetën e nënës.

Së katërti: Nëse aborti kërkohet nga nëna me dëshirë, gjegjësisht pa qenë shtatzënia rrezik për të, sipas ligjeve aktuale në Zvicër, kjo mund të bëhet deri në javën e 12, ndërkaq pas 12 javësh, pa arsye, aborti nuk lejohet.

Nëse aborti kërkohet nga nëna me dëshirë dhe pa rrezik nga shtatzënia para 12 javësh (84 ditë), këshillohet mjekeja muslimane që të gjejë zëvendësim dhe ajo personalisht mos e realizojë abortin te pacientja. Nëse nuk mundet të gjejë zëvendësim, duhet ta konsultojë rregulloren e punës në spital dhe kodin etik të mjekësisë, dhe të mos e kryejë abortin për pacienten duke u thirrur në kodin etik, nëse kjo është e mundshme. Por, nëse të gjitha këto nuk mund te realizohen dhe e kryen abortin për pacienten, e cila këtë e ka kërkuar me dëshirë dhe pa qenë shtatzënia rrezik për të, në periudhën e lejuar sipas ligjit në Zvicër, d.m.th., deri në 12 javë, atëherë ky është veprim i urrejtur. Por nuk ka dënim për të sipas Islamit. Ngase bëhet fjalë për abort të embrionit që ka formë por nuk ka ruh-shpirt ( me shpirt-ruh, nuk është për qëllim gjallëria dhe jeta për të cilën flet medicina).

Allahu e di më së miri.

(Referenca: Ministria e Vakëfeve dhe Çështjeve Islame e Kuvajtit –Vizaretu-l-eukafi ve esh-shuuni-l-islamijje, el-Meusuatu-l-fikhijje, botimi i dytë, 1983-1404h, Kuvajt, f.56-62; Vehbe ez-Zuhajli, el-Fikhu-l-islami ve edil-letuhu, 2004, Damask: Daru-l-fikr; Muhamed Seid Ramadan el-Buti, Tahdidu en-nesl vikajeten ve ilaxhen, 2004, Damask: Daru-l-Farabi).

Departamenti për Fetva pranë Unionit të Bashkësive Islame Shqiptare në Zvicër.